[ 697 ] امكان خروج خون از ريه در اثر انفجار رگى در اثر باد غليظ درون آن رگ . [ 698 ] امكان خروج خون از ريه در اثر انفجار رگى در اثر نزلهء رقيق سر . [ 699 ] امكان خروج خون از ريه در اثر آماس ريه . [ 700 ] ششم : خون از سينه برآيد ؛ به سبب شكافتن رگ‌هاى وى از امور خارجيه يا داخليه . [ 701 ] فايده : روش درمان شكافتن رگهاى سينهء جوانى در اثر سرما توسط جالينوس . [ 702 ] هفتم : خون از مرى ، معده ، جگر و يا سپرز برآيد . [ 703 ] فايده : پرهيزات لازم براى مبتلاى به نفث الدم . [ 704 ] فايده : چيزهاى سودمند براى اين بيمار . [ 705 ] تنبيه : در همهء انواع نفث الدم ، قوابض مفيدند . و ذكر برخى از آنها . [ 706 ] تدبير جلوگيرى از افسرده و بسته شدن خون در ريه . [ 707 ] فصل هفتم : در نفث المده ؛ يعنى برآمدن چرك از ريه ؛ كه يا از تقيح ذات الريه يا ذات الجنب است ، يا از قرحهء ريه ( سل ) ، يا از سر باز كردن دبيلهء معده ، يا ورم اجزاى دهان و يا از انفجار آماس سينه . [ 708 ] فايده : تدبير صورتى كه ورم شش و سينه بدون تقيح منفجر شود . [ 709 ] فصل هشتم : در آماس شش ( ذات الريه ) كه بر سه قسم است و ماده‌اش هم غالبا خون و بلغم است . [ 710 ] اول : از مادهء گرم . [ 711 ] فايده : علائم آنكه ورم و جراحت در قصبهء ريه و يا بثورات در ريه است . و نيز علامت چركين بودن كه يا هنگام تحليل ماده و يا انفجار ورم يا انتقال آن است . [ 712 ] فايده : علائم ريم كردن و گشاده شدن ورم . و اسباب گشودن آن قبل از پختگى و چارهء درمان آن در اين صورت . [ 713 ] دوم : از بلغم سادهء بىعفونت . [ 714 ] سوم : از آماس صلب ؛ كه ماده‌اش يا گرم بوده كه با تحليل جزء لطيفش متحجر شده است . و يا سوداوى يا بلغم غليظ است . [ 715 ] فايده : امكان ايجاد سنگ در ذات الريهء صلب و رؤيت آن توسط برخى . [ 716 ] تنبيه : تدابير لازم پس از گشودن آماس صلب . و نيز تدابير پس از پختن آن جهت گشادنش . [ 717 ] فصل نهم : در سلّ ؛ كه همان قرحهء ريه است . و يا از نزلهء سر ايجاد مىشود ، يا از ريم كردن و زخم شدن ذات الريه ، يا از زخم كردن مادهء ذات الجنب يا ذات الصدر به هنگام پختن و دفع مادهء آن‌ها و يا به سببى درونى يا برونى كه رگى را در سينه بگشايد و ريه را زخم كند ؛ ولى غالبا همان نزلهء تيز است .